Bilindiği üzere miras bırakana ait bütün haklar, malvarlıkları ve borçlar ölümden sonra mirasçılara intikal etmektedir. Herhangi bir nedenle mirasçılardan birisi ya da tamamı reddi miras diğer bir ifade ile mirasın reddi yoluna başvurabilmektedir. (Mirasın gerçek reddi)
Uygulamada genellikle mirasın reddi, miras bırakanın borca batık olması durumunda başvurulan bir hukuki yoldur. Diğer hukuki işlemlerde olduğu (mirasın hükmen reddi) gibi reddi miras süresi içerisinde yapılması gereken bir işlemdir. Reddi miras ücreti, reddi miras dilekçesi, reddi miras ne zaman yapılır ve reddi mirasta yetkili mahkeme ile görevli mahkeme hakkında bilgi vermeden önce doğurmuş olduğu hukuki sonuçlar dikkate alınarak, mirasın hükmen reddi ve mirasın gerçek reddi olmak üzere reddi miras türleri hakkında bilgi vermek gerekecektir.
Öncelikle Türk Medeni Kanunu ve miras hukukunu dikkate alarak reddi miras nedir? Sorusuna cevap verelim.
Reddi Miras Nedir?
Türk Medeni Kanunumuzun 605 ve devamı maddelerine göre mirasın reddi iki farklı şekilde gerçekleşmektedir. Bunlardan ilki mirasın gerçek reddi diğeri ise mirasın hükmen reddidir. Her iki durumda da mirasçılar açısından benzer hukuki sonuçlar doğmuş olsa da, özellikle reddi miras süresi, miras reddinin nasıl yapılacağı konusunda farklı hukuki işlemlere tabi olmaları nedeniyle ayrı ayrı incelenmelerinde fayda vardır.
Mirasın Gerçek Reddi
Reddi miras nedir? Sorusuna karşılık olarak verilen cevap genellikle mirasın gerçek reddi tanımına uymaktadır. En kısa tanımı ile mirasın gerçek reddi, mirasçının reddi mirasta yetkili mahkemeye kendisinin başvurusuyla mirası reddetmesidir.
Mirasın gerçek reddi durumunda yazımızın ilerleyen bölümlerinde detaylı olarak değineceğimiz reddi miras süresi önemli bir yere sahiptir. Bu şekilde mirasın gerçek reddi ile, mirasçının miras bırakandan önce vefat etmiş olduğu şeklindeki hukuki sonuçlar doğmaktadır. Reddedilen mirasın bu durumda mirasçının alt soyuna geçmesi mümkündür. Örneğin babasında kalan mirasın, yasal mirasçısı olan çocuğu tarafından reddedilmesi durumunda, söz konusu miras hakkı mirasçının çocuklarına geçmektedir.
Diğer bir ifade ile, dedenin mirasının bu şekilde torunlarına geçmesi mümkündür. Mirasın reddi süresi mirasçı olunduğunun öğrenilmesinden itibaren 3 aydır. Reddi miras yapmak isteyen mirasçı, reddi miras süresi içerisinde, reddi miras dilekçesi ile birlikte reddi mirasta yetkili mahkemeye başvurması gerekmektedir.
Mirasın Hükmen Reddi
Mirasın hükmen reddi ise Medeni Kanunumuzun 605/2 maddesinde düzenlenmiştir. Mirasın gerçek reddine göre daha farklı usul ve esaslara tabidir. Örneğin mirasın hükmen reddi konusunda herhangi bir reddi miras süresi bulunmamaktadır. Ancak mirasın hükmen reddi gerçekleşmesinin en önemli koşulu miras bırakana ait malvarlıklarının borçlarını karşılamaya yetmiyor olmasıdır. Bu durum genellikle aciz vesikası ile tespit edilmektedir.
Reddi Miras Süresi
Genel olarak reddi miras süresi 3 aydır. Mirasın gerçek reddi durumunda geçerli olan bu süre kişinin mirasçı olduğunu öğrenmesinden itibaren işlemeye başlamaktadır. Aynı şekilde vasiyetname ile atanan mirasçılık durumunda, vasiyetnamenin ilgiliye tebliği ile bu üç aylık süre işlemeye başlar.
Reddi Miras Süresinin Kaçırılması
Reddi miras süresi herhangi bir sebeple kaçırılması halinde mirasçı söz konusu mirası kayıtsız ve şartsız olarak kabul etmiş sonucu doğmaktadır. Herhangi bir sebeple reddi miras süresi kaçırılmış olması halinde bu konuda önemli bir sebebin varlığının kanıtlanması koşulu ile reddi mirasta yetkili mahkeme aracılığı ile ek süre talebinde bulunulması mümkündür.
Önemli sebeplerin varlığı konusunda takdir Sulh Hukuk Mahkemesindedir. Bu nedenle mirasın gerçek reddi durumunda reddi miras ne zaman yapılır konusu önemli bir yere sahiptir.
Reddi Mirasın Hukuki Sonuçları
Mirasın reddi hukuki bir işlem olması nedeniyle gerek mirasçılar için, gerekse üçüncü kişi olarak nitelendirebileceğimiz alacaklılar için ir takım hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Mirasçıların tamamının reddi miras yapması veya mirasın gerçek reddi ile mirasın hükmen reddi gibi durumlara göre reddi mirasın hukuki sonuçları da değişiklik gösterir.
Uygulamada sık şekilde uyuşmazlık konusu olan reddi mirasın hukuki sonuçlarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
Mirasçılardan Sadece Birisi Tarafından Yapılan Reddi Miras
Genellikle mirasın gerçek reddi durumlarında söz konusu olmaktadır. Mirasın sadece bir mirasçı ya da mirasçıların tamamı olmayacak şekilde birden fazla mirasçı tarafından mirasın reddi söz konusu olduğunda yazımızın başında da belirttiğimiz gibi reddedilen miras, mirasın reddi yapan mirasçının alt soyları var ise onlara intikal etmektedir.
Bu durumun tek istisnası atanmış mirasçı söz konusu olduğu durumlardır. Mirasın reddinin atanmış mirasçı tarafından yapılması durumunda ise reddedilen miras diğer mirasçılara eşit olarak dağıtılmaktadır.
Mirasçıların Tamamı Tarafından Yapılan Reddi Miras
Reddi mirasın en yakın mirasçıların tamamı tarafından yapılması durumunda, miras bırakanın mal varlıkları iflas hükümlerine göre tavsiye edilmektedir. Bu konuda yetkili mahkeme yine reddi mirasta yetkili mahkeme olan Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan tavsiye işleminden sonra arta kalan herhangi bir değer bulunması halinde ise kalan değerler reddi miras yapılmamış gibi hak sahiplerine verilmektedir.
Alt Soyun Tamamının Yapmış Olduğu Reddi Miras
Eş ve çocuklardan oluşan mirasçılık durumunda ise alt soy yani çocuklar tarafından mirasın reddi yapılması halinde bu durumda alt soyun reddetmiş oldukları bütün değerler sağ kalan eşe geçmektedir. (TMK 613)
Sonra Gelen Mirasçılar Lehine Reddi Miras
Reddi miras yapan mirasçıların kendilerinden sonra gelen herhangi bir mirasçı bulunması halinde kendilerine intikal edecek olan mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulması reddi mirasta yetkili mahkemeden talep etmeleri mümkündür. Ancak bu talebin tavsiyeden önce yapılması zorunludur. Bu konuda ilgilileri gerekli bildirimin yapılmasından sonra, sonra gelen mirasçılar tarafından 1 aylık süre içerisinde mirasın kabul edildiğinin belirtilmemesi durumunda sonradan gelen mirasçılarında söz konusu mirası reddetmiş oldukları kabul edilir.
Sonra gelen mirasçılar tarafından kendilerine tanınmış süre içerisinde mirasın kabul edilmemesi halinde ise Türk Medeni Kanunun 612. Maddesindeki hükümlere göre, reddi mirasta yetkili mahkeme tarafından tavsiye işlemi yapılmaktadır. Yine tavsiyeden sonra arta kalan değerlerin bulunması halinde, bu değerler önce gelen mirasçılara verilmektedir.
Reddi Miras Durumunda Alacaklıların Durumu
Türk Medeni Kanunumuz mirasın reddi durumunda alacaklıların korunması amacıyla da bir takım hükümlere yer vermiştir. Medeni Kanunumuzun 617 maddesine göre mirasçının malvarlığının borcuna yetmemesi ve mirasçının alacaklılarına zarar vermek amacı ile reddi miras yapması durumunda; alacaklılar tarafından kendilerine bu konuda herhangi bir güvence verilmemiş olması halinde reddi mirasın iptali için dava açılması mümkündür bu duruda reddi mirasın iptali için dava açması süresi ret tarihinden itibaren 6 aydır.
Reddi mirasta yetkili mahkeme tarafından, mirasın reddinin iptaline karar verilmesi durumunda, mirasın tavsiye işlemi yapılmaktadır. Bu duruma alacaklıların birden fazla olması halinde, reddi mirasın iptali konusunda ilk olarak dava açan alacaklılardan başlanmak üzere, alacaklıların borçları ödenir. Yapılan tavsiye işleminden sonra arta kalan değerlerin bulunması halinde, reddi mirasın geçerli olduğu durumlardaki hükümlere göre arta kalan değerler diğer mirasçılara verilmektedir.
Reddi Miras Nasıl Yapılır?
Reddi miras aşağıda bir örneği bulunan reddi miras dilekçesi ile birlikte ve dilekçe ekine, ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği ve veraset ilamı (mirasçılık belgesi) belgeler eklenerek reddi mirasta yetkili mahkemeye müracaat edilerek yapılması mümkündür.
Reddi Mirasta Yetkili Mahkeme
Reddi mirasta yetkili mahkeme miras bırakanın ölümden önce son olarak ikamet etmiş olduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesidir. Ölene ait son ikamet adresinin tespit edilememiş olması halinde ise, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Reddi Miras Ücreti
Reddi miras ücreti her yıl düzenli olarak değişen yargı harçlarına göre değişiklik göstermektedir. 2026 yılı için mahkeme harcı, başvurma harcı ve diğer yargılama giderleri ile birlikte reddi miras ücreti harç ve masrafları 1.500 TL civarında olabilmektedir. Bu miktarlara vekil ile açılacak olan davalarda vekalet ücreti dahil değildir. Vekil vasıtasıyla açılacak olan davalarda ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanmaktadır. (2026 yılı için avukatlık asgari ücret tablosu)
Reddi Miras Ne Zaman Yapılır?
Reddi miras süresi içerisinde yapılması gereken bir işlemdir. Kişinin mirasçı olduğunu öğrenmesinden itibaren 3 aylık süre içerisinde mirasın reddi konusunda yetkili ve görevli mahkemeye reddi miras dilekçesi ile başvuru yapılmalıdır.
Kardeşlerden Biri Reddi Miras Yaparsa Ne Olur?
Kardeşlerden biri reddi miras yapması halinde alt soyu bulunması halinde bu miras hakkı alt soyuna geçmektedir. Altsoyu bulunmaması halinde ise miras diğer miras mirasçılar arasında paylaştırılmaktadır.
Reddi Miras Yapan Kişiye İcra Gelir Mi?
Reddi miras yapan kişiye icra gelmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır. Ancak öncelikle alacaklının 6 aylık süre içerisinde reddi mirasın iptali konusunda dava açması gerekmektedir.
Reddi Miras Noter Aracılığı İle Yapılabilir Mi?
Reddi miras konusunda karar vermede görevli ve yetkili mahkemeler Sulh Hukuk Mahkemeleridir. Bu nedenle noter aracılığı ile mirasın reddi yapılması mümkün değildir.
Reddi Mirasın İptali
Reddi miras durumunda alacaklıların durumu başlığında belirttiğimiz koşulların gerçekleşmesi halinde reddi mirasın iptali mümkündür. Ret talebinde bulunabilmek için ret tarihinden itibaren işleyecek olan 6 aylık süre içerisinde mahkemeye başvurmak gerekmektedir.
Reddi Miras Dilekçesi Örneği
Farklı konularda ve gerekçelerde hazırlanmış olan dilekçe örneklerine “Reddi Miras Dilekçesi Örneği” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.